📘 Glossary update - 2026-03-01

content/glossary/_glossaries.json

@@ -31466,8 +31466,8 @@
             },
             {
                 "type": "glossary",
-                "title": "Yolları çatallanan bahçe, operasyonelleştirmeden istatiksel analize kadar uzanan araştırma sürecinde genellikle görünmeyen bir karar ağacının izlenmesini ifade eder; çünkü “bilimsel bir hipotezin istatistiksel olarak test edilmesinin birden fazla yolu vardır” (Gelman ve Loken, 2013, s. 6). Başka bir deyişle, araştırma hipotezi önceden belirlenmiş ve p-hacking (p-hackleme) ya da bilinçli veri avcılığı gibi şüpheli uygulamalara başvurulmamış olsa bile, eldeki verilerle teoriyi destekliyor gibi görünen pek çok istatistiksel sonuç üretmek mümkündür. “Sorun şu ki: analiz sürecinin detayları veriye bağlı olarak şekillendiğinde, araştırmacı bilinçli olarak veri avcılığı yapmasa ya da çok sayıda p-değerini incelemese bile, olası karşılaştırmaların sayısı oldukça fazla olabilir” (Gelman ve Loken, 2013, s. 1). Bu terim, teoriden teste geçişte yapılan öznel analitik ve istatistiksel tercihlerden kaynaklanan belirsizliklere dikkat çekmeyi amaçlar. Bununla birlikte, bilinçli (ve etik dışı) şüpheli araştırma uygulamalarıyla (örn., p-hackleme veya veri avcılığı) bilinçli olmadan yapılan ancak benzer şekilde yanıltıcı sonuçlara yol açabilecek uygulamaları karşılaştırır. Yolları çatallanan bahçe, bilimsel süreçte alınan kararların, alternatif yolların (başka kararlar alınmış olsaydı izlenebilecek yolların) varlığı nedeniyle yanlış pozitif oranını artırması durumunu ifade eder. [Garden of forking paths]",
-                "sort_key": "yollariz czatallanan bahcze, operasyonellesztirmeden istatiksel analize kadar uzanan arasztizrma suzrecinde genellikle gozruznmeyen bir karar agzaciznizn izlenmesini ifade eder; czuznkuz “bilimsel bir hipotezin istatistiksel olarak test edilmesinin birden fazla yolu vardizr” (gelman ve loken, 2013, s. 6). baszka bir deyiszle, arasztizrma hipotezi oznceden belirlenmisz ve p-hacking (p-hackleme) ya da bilinczli veri avcizlizgziz gibi szuzpheli uygulamalara baszvurulmamizsz olsa bile, eldeki verilerle teoriyi destekliyor gibi gozruznen pek czok istatistiksel sonucz uzretmek muzmkuznduzr. “sorun szu ki: analiz suzrecinin detaylariz veriye bagzliz olarak szekillendigzinde, arasztizrmaciz bilinczli olarak veri avcizlizgziz yapmasa ya da czok sayizda p-degzerini incelemese bile, olasiz karszizlasztizrmalarizn sayizsiz oldukcza fazla olabilir” (gelman ve loken, 2013, s. 1). bu terim, teoriden teste gecziszte yapizlan ozznel analitik ve istatistiksel tercihlerden kaynaklanan belirsizliklere dikkat czekmeyi amaczlar. bununla birlikte, bilinczli (ve etik dizsziz) szuzpheli arasztizrma uygulamalarizyla (ozrn., p-hackleme veya veri avcizlizgziz) bilinczli olmadan yapizlan ancak benzer szekilde yanizltizciz sonuczlara yol aczabilecek uygulamalariz karszizlasztizrizr. yollariz czatallanan bahcze, bilimsel suzreczte aliznan kararlarizn, alternatif yollarizn (baszka kararlar aliznmizsz olsaydiz izlenebilecek yollarizn) varlizgziz nedeniyle yanlizsz pozitif oranizniz artizrmasiz durumunu ifade eder. [garden of forking paths]",
+                "title": "Yolları çatallanan bahçe [Garden of forking paths]",
+                "sort_key": "yollariz czatallanan bahcze [garden of forking paths]",
                 "definition": "Yolları çatallanan bahçe, operasyonelleştirmeden istatiksel analize kadar uzanan araştırma sürecinde genellikle görünmeyen bir karar ağacının izlenmesini ifade eder; çünkü “bilimsel bir hipotezin istatistiksel olarak test edilmesinin birden fazla yolu vardır” (Gelman ve Loken, 2013, s. 6). Başka bir deyişle, araştırma hipotezi önceden belirlenmiş ve p-hacking (p-değeriyle oynama) ya da bilinçli veri avcılığı gibi şüpheli uygulamalara başvurulmamış olsa bile, eldeki verilerle teoriyi destekliyor gibi görünen pek çok istatistiksel sonuç üretmek mümkündür. “Sorun şu ki: analiz sürecinin detayları veriye bağlı olarak şekillendiğinde, araştırmacı bilinçli olarak veri avcılığı yapmasa ya da çok sayıda p-değerini incelemese bile, olası karşılaştırmaların sayısı oldukça fazla olabilir” (Gelman ve Loken, 2013, s. 1). Bu terim, teoriden teste geçişte yapılan öznel analitik ve istatistiksel tercihlerden kaynaklanan belirsizliklere dikkat çekmeyi amaçlar. Bununla birlikte, bilinçli (ve etik dışı) şüpheli araştırma uygulamalarıyla (örn., p-hacking veya veri avcılığı) bilinçli olmadan yapılan ancak benzer şekilde yanıltıcı sonuçlara yol açabilecek uygulamaları karşılaştırır. Yolları çatallanan bahçe, bilimsel süreçte alınan kararların, alternatif yolların (başka kararlar alınmış olsaydı izlenebilecek yolların) varlığı nedeniyle yanlış pozitif oranını artırması durumunu ifade eder.",
                 "related_terms": [
                     "False-positive",

content/glossary/turkish/yolları_çatallanan_bahçe.md

@@ -0,0 +1,36 @@
+{
+    "type": "glossary",
+    "title": "Yolları çatallanan bahçe [Garden of forking paths]",
+    "sort_key": "yollariz czatallanan bahcze [garden of forking paths]",
+    "definition": "Yolları çatallanan bahçe, operasyonelleştirmeden istatiksel analize kadar uzanan araştırma sürecinde genellikle görünmeyen bir karar ağacının izlenmesini ifade eder; çünkü “bilimsel bir hipotezin istatistiksel olarak test edilmesinin birden fazla yolu vardır” (Gelman ve Loken, 2013, s. 6). Başka bir deyişle, araştırma hipotezi önceden belirlenmiş ve p-hacking (p-değeriyle oynama) ya da bilinçli veri avcılığı gibi şüpheli uygulamalara başvurulmamış olsa bile, eldeki verilerle teoriyi destekliyor gibi görünen pek çok istatistiksel sonuç üretmek mümkündür. “Sorun şu ki: analiz sürecinin detayları veriye bağlı olarak şekillendiğinde, araştırmacı bilinçli olarak veri avcılığı yapmasa ya da çok sayıda p-değerini incelemese bile, olası karşılaştırmaların sayısı oldukça fazla olabilir” (Gelman ve Loken, 2013, s. 1). Bu terim, teoriden teste geçişte yapılan öznel analitik ve istatistiksel tercihlerden kaynaklanan belirsizliklere dikkat çekmeyi amaçlar. Bununla birlikte, bilinçli (ve etik dışı) şüpheli araştırma uygulamalarıyla (örn., p-hacking veya veri avcılığı) bilinçli olmadan yapılan ancak benzer şekilde yanıltıcı sonuçlara yol açabilecek uygulamaları karşılaştırır. Yolları çatallanan bahçe, bilimsel süreçte alınan kararların, alternatif yolların (başka kararlar alınmış olsaydı izlenebilecek yolların) varlığı nedeniyle yanlış pozitif oranını artırması durumunu ifade eder.",
+    "related_terms": [
+        "False-positive",
+        "Familywise error",
+        "Multiverse Analysis",
+        "Preregistration",
+        "Researcher degrees of freedom",
+        "Specification Curve Analysis"
+    ],
+    "references": [
+        "Gelman, A., & Loken, E. (n.d.). The garden of forking paths: Why multiple comparisons can be a problem, even when there is no “fishing expedition” or “p-hacking” and the research hypothesis was posited ahead of time. Retrieved from http://www.stat.columbia.edu/"
+    ],
+    "drafted_by": [
+        "Flávio Azevedo; Mahmoud Elsherif"
+    ],
+    "reviewed_by": [
+        "Gisela H. Govaart",
+        "Matt Jaquiery",
+        "Tamara Kalandadze",
+        "Charlotte R. Pennington"
+    ],
+    "alt_related_terms": [
+        null
+    ],
+    "language": "turkish",
+    "translated_by": [
+        "Merve Öztürk"
+    ],
+    "translation_reviewed_by": [
+        "Ege Emek"
+    ]
+}